Umhverfismál

Umhverfismál í öndvegi

Umhverfismál eru mál málanna í Stykkishólmi. Árið 2003 fékk Höfnin í Stykkishólmi Bláfánann og var það í fyrsta skipti að höfn fékk Bláfánann á Íslandi. Grænfánanum var flaggað í Leikskóla Stykkishólms og við yngri deildir Grunnskólans vorið 2007 og í janúar 2008 hófust íbúar handa við að flokka allt sorp. Árið 2008 fékk Stykkishólmur ásamt öðrum sveitarfélögum á Snæfellsnesi umhverfisvottun og hefur hún verið endurnýjuð á hverju ári síðan þá.

Hvað er EarthCheck?

Mynd af sveitarfélagi

Stykkishólmsbær ásamt sveitarfélögunum á Snæfellsnesi, Eyja- og Miklaholtshrepp, Grundarfjarðarbæ, Helgafellssveit og Snæfellsbæ, tóku sameiginlega ákvörðun um aldamótin að standa vörð um umhverfið og hófu að gera umbætur í starfsemi sinni og miðla fræðslu til íbúa. Árið 2003 hófu sveitarfélögin ásamt Þjóðgarðinum Snæfellsjökli, umfangsmikla undirbúningsvinnu að umhverfisvottun EarthCheck samtakanna fyrir lausnamiðað starf og sjálfbærari frammistöðu í umhverfis- og samfélagsmálum. Þann 8. Júní 2008 hlaut Snæfellsnes loks umhverfisvottun við hátíðlega athöfn að viðstöddum forseta Íslands, þingmönnum, sveitarstjórnarfólki og fjölda gesta. Áfanginn vakti verskuldaða athygli innan lands sem utan þar sem sveitarfélögin á Snæfellsnesi eru þau fyrstu í Evrópu til þess að hljóta slíka vottun og fjórða samfélagið í heiminum öllum.

Til þess að viðhalda vottuninni er stöðugra úrbóta í umhverfis- og samfélagsmálum krafist og árlega er svæðið tekið út af óháðum aðila vegna endurnýjunar á vottun. Síðast fékkst vottunin endurnýjuð árið 2018. Með þátttöku í umhverfisvottun EarthCheck er haldið utan um auðlindanotkun, innkaup á hreinsi- og hreinlætisvörum og pappír og sorpmyndun sem dæmi. Einnig er það hluti af verkefninu að sveitarfélögin sættist á sameiginlega stefnumótun í sjálfbærri þróun í umhverfis- og samfélagsmálum á Snæfellsnesi. Vottun óháðs þriðja aðila sýnir frama á trúverðugleika, aðhald og eftirfylgni.

Margt hefur áunnist í umhverfismálum í Stykkishólmi síðastliðin ár. Það var í Stykkishólmi sem fyrst var farið að flokka heimilissorp í þrjár tunnur á Íslandi, árið 2008, og höfum við síðan þá reynt að auka endurvinnslu og bæta aðstöðu til sorpflokkunar. Smábátahöfnin í Stykkishólmi var sú fyrsta á Íslandi til að hljóta alþjóðlega viðurkenningu Bláfánans 13. júní 2003 og hefur fengið viðurkenningu árlega síðan. Leikskólinn og grunnskólinn gengu til liðs við Grænfánaverkefni árið 2006 og fengu fána afhendan af fulltrúum Landverndar árið 2007 og að nýju árið 2010.

Umhverfismál eru okkur öllum mikilvæg og eru okkar markmið að miða starfsemi okkar út frá sjálfbærnistefnu Snæfellsness og hvetja fyrirtæki og önnur sveitarfélög til þess að setja umhverfismál í öndvegi.

Heimasíða umhverfisvottunar Snæfellsness

Sjálfbærnistefna Snæfellsness

Framkvæmdaáætlun Snæfellsness

Grænfáninn

Mynd af sveitarfélagi

Í maí 2006 gekk Leikskólinn í Stykkishólmi til liðs við verkefnið ,,Skólar á grænni grein” og þann 30. maí 2007 var Grænfáninn afhentur af aðilum frá Landvernd. Leikskólinn í Stykkishólmi hefur í skólastefnu sinni áætlun sem miðar að því að auka menntun og þekkingu og efla virðingu fyrir náttúru og umhverfi lands og hafs. Leikskólinn vill stuðla að góðri umgengni og sjálfbærri nýtingu allra auðlinda og vinna gegn hvers konar mengun og umhverfisspjöllum. Leikskólinn fékk fánann afhentan í annað sinn 4. nóvember 2010. Umhverfisstefnu leikskólans ásamt dagbókabrotum má sjá á http://stykkisholmur.is/leikskolinn/umhverfisstefna/

Í október 2006 varð Í október 2006 varð Grunnskólinn í Stykkishólmi „Skóli á grænni grein“. Skólar á grænni grein er alþjóðlegt verkefni til að auka umhverfismennt og styrkja umhverfisstefnu í skólum. Þeir skólar sem vilja komast á græna grein í umhverfismálum leitast við að stíga skrefin sjö; stofna umhverfisnefnd skólans, meta stöðu umhverfismála í skólanum, gera áætlun um aðgerðir og markmið til umhverfisbóta í skólanum, sinna stöðugu eftirliti og endurmati á umhverfismálum í skólanum, fræða nemendur um umhverfismál, kynna stefnu sína út á við og fá aðra með,setja skólanum formlega umhverfisstefnu. Þegar þessi skref hafa verið stigin geta skólarnir sótt um að fá Grænfánann.

Vorið 2007 afhenti fulltrúi Landverndar yngri deildum grunnskólans Grænfánann við hátíðlega athöfn á Skólastígnum. Grænfáninn er umhverfismerki sem nýtur virðingar víða í Evrópu sem tákn um árangursríka fræðslu og umhverfisstefnu í skólum. Skrefin sjö eru ákveðin verkefni sem efla vitund nemenda, kennara og annarra starfsmanna skólans um umhverfismál. Verkefnin eru bæði til kennslu í bekk og til að bæta daglegan rekstur skóla. Þau auka þekkingu nemenda og skólafólks og styrkja grunn að því að tekin sé ábyrg afstaða og innleiddar raunhæfar aðgerðir í umhverfismálum skóla. Jafnframt sýnir reynslan í Evrópu að skólar sem taka þátt í verkefninu geta sparað talsvert í rekstri.

Við færslu yngri deildar grunnskólans að Borgarbraut haustið 2009 var ákveðið að sækja að nýju um Grænfánann og við skólaslitin vorið 2010 var skólanum afhentur fáninn að nýju.

Sorpflokkun

Mynd af sveitarfélagi

Flokkun heimilissorps hófst í svokallað þriggjatunnukerfi árið 2008.  Íslenska gámafélagið og Stykkishólmsbær gerðu samning um þessháttar flokkun í desember 2007 og víðtæk kynning átti sér stað í bæjarfélaginu fyrstu daga ársins 2008.  Í janúr 2008 voru öll heimli komin með þrjár sorptunnur. Þannig varð Stykkishólmur fyrsta sveitarfélag landsins til að taka upp almenna sorpflokkun.

Burðarplastpokalaus Stykkishólmur

Mynd af sveitarfélagi
Á undanförnum árum og mánuðum hefur umræða um skaðsemi plasts stóraukist meðal almennings, en plast getur valdið mjög neikvæðum áhrifum á heilsu og umhverfi. Lengi hefur verið vitað um þörf þess að draga úr notkun plasts í heiminum en þróunin hefur því miður verði þveröfug.

Umhverfishópur Stykkishólms fékk í ársbyrjun 2014 styrk frá umhverfis- og auðlindaráðuneytinu til að ráðast í tilraunaverkefni sem felur í sér að gera Stykkishólm að burðarplastpokalausu sveitarfélagi. Verkefnið er unnið í samstarfi við Náttúrustofu Vesturlands, Landvernd, Umís/Environice og Stykkishólmsbæ. 

Undirbúningur verkefnisins hófst vorið 2014. Hann fól m.a. í sér samráð við verslanaeigendur og Íslenska gámafélagið og leit að mismunandi gerðum poka sem geta leyst burðarplastpokana af hólmi í öllum þeim fjölbreyttu hlutverkum sem slíkir pokar hafa gegnt hingað til, bæði við innkaup og förgun úrgangs. 12. september 2014 var verkefninu ýtt úr vör með kveðjuveislu fyrir plastpokana víða um Stykkishólm. Nánast allir viðkomustaðir í Stykkishólmi sem bjóða upp á þjónustu af einhverju tagi bjóða nú upp á fjölnota burðarpoka undir vörur.